Aspartam, popularny słodzik, został wynaleziony w 1965 roku przez Jamesa M. Schlattera, a jego masowa produkcja rozpoczęła się w 1981 roku. Jego atrakcyjność wynika z tego, że jest około 180 razy słodszy od cukru, a jednocześnie w typowych stężeniach używanych do słodzenia posiada niemal zerową kaloryczność.

Smak aspartamu, choć słodki, nie jest identyczny ze smakiem zwykłego cukru. Słodycz aspartamu rozwija się wolniej niż cukru, ale dłużej utrzymuje się w ustach. Często łączy się go z innym słodzikiem, acesulfamem, tworząc mieszankę o smaku trudnym do odróżnienia od cukru dla większości osób.

Aspartam jest wykorzystywany jako sztuczny środek słodzący w wielu produktach spożywczych, w tym w niskokalorycznych napojach, gumie do żucia oraz drażetkach odświeżających oddech. Można go także znaleźć w wielu produktach mięsnych i rybnych, zarówno pakowanych w folii, jak i konserwach. Ostatnio coraz częściej pojawia się również w produktach farmaceutycznych, zwłaszcza w większości tabletek musujących. Aspartam jest także dostępny w formie tabletek, które można stosować jako zamiennik cukru.

Jest jednym z najczęściej używanych sztucznych słodzików na świecie i jest składnikiem ponad 5000 produktów spożywczych globalnie. Chociaż jego użycie jest uważane za bezpieczne w dopuszczalnych zakresach dziennego spożycia, zaleca się umiar i konsultację z lekarzem przed jego regularnym stosowaniem, szczególnie w przypadku osób z wrażliwością na słodziki.

Jednakże, niektóre z ostatnich badań eksperymentalnych i epidemiologicznych wykazały, że spożywanie aspartamu może prowadzić do pewnych niekorzystnych skutków zdrowotnych, w tym otyłości, zespołu metabolicznego i zmian w mikroflorze jelitowej. Dodatkowo, nasilają się badania nad nefrotoksycznym działaniem aspartamu. Najnowsze odkrycia potwierdzają, że aspartam jest chemicznym czynnikiem rakotwórczym u gryzoni, a prenatalna ekspozycja na aspartam zwiększa ryzyko raka u potomstwa gryzoni. Te wyniki mają ogromne znaczenie dla zdrowia publicznego. Dlatego agencje zdrowia publicznego i agencje żywnościowe powinny ponownie zbadać i ocenić wszystkie zagrożenia dla zdrowia człowieka związane ze spożyciem aspartamu i dokonać ponownej oceny poziomów dopuszczalnego dziennego spożycia 

Ardalan M.R., labibi , Ebrahimzadeh Attari V., Malek Mahdavi A., Nephrotoxic Efect of Aspartame as an Artificial Sweetener: A Brief Review, Iranian Journal of Kidney Diseases, 2017, 11(5), s. 339-343.[5) Landrigan P.J., Straif K., Aspartame and cancer – new evidence for causation, Environmental Health, 2021, 20(1), s. 42.

Sukraloza, pochodna sacharozy, jest 300-800 razy słodsza od sacharozy i nie zawiera węglowodanów ani kalorii. Charakteryzuje się doskonałą rozpuszczalnością w wodzie, co sprawia, że jest idealnym dodatkiem do kawy czy herbaty, zapewniając słodki smak bez kalorii. Dzięki swej stabilności w wysokich temperaturach, sukraloza znajduje zastosowanie również w wypiekach.

Dodatkowo, sukraloza ma intensywniejszy i dłużej utrzymujący się posmak w porównaniu do aspartamu czy acesulfamu potasu. W przemyśle spożywczym znana pod nazwą handlową Splenda, sukraloza jest używana jako słodzik niskokaloryczny od 1991 roku. Około 80% spożytej sukralozy jest wydalane z organizmu, co pozwala na stosowanie jej w mniejszych ilościach w porównaniu do zwykłego cukru. Jest często używana do słodzenia produktów dietetycznych, takich jak jogurty, desery, guma do żucia oraz płatki śniadaniowe.

Sukraloza nie wpływa na poziom glukozy we krwi tak jak cukier, ale może wpływać na metabolizm insuliny i w ten sposób zaburzać poziom glukozy. Mimo to, jest uważana za dobry zamiennik cukru dla diabetyków, również dlatego, że jest szybko i w większości wydalana z organizmu.

Badania naukowe wykazały, że sukraloza sama w sobie nie jest szkodliwa, jednak w organizmie człowieka może rozkładać się na związki potencjalnie szkodliwe. Sacharoza, z której przemysłowo uzyskuje się sukralozę, rozpada się na glukozę i fruktozę, podczas gdy produkty rozpadu sukralozy to chlorofruktozy i chloroglukozy, które są uznawane za substancje rakotwórcze. To wywołało dyskusje na temat zasadności używania sukralozy i innych sztucznych słodzików w żywności. Udowodniono również, że nadmierne spożycie tej substancji może prowadzić do kurczenia się grasicy i śledziony, powiększenia wątroby i nerek oraz zahamowania wzrostu u dzieci i młodzieży. W związku z tym nie zaleca się stosowania sukralozy przez dzieci i młodzież w okresie wzrostu oraz przez kobiety w ciąży, ze względu na potencjalnie niekorzystny wpływ na rozwój płodu.

Sukraloza – co to jest? Wlasciwosci i zastosowanie, 2019, www.zywienie.medonet.plhts://

zywienie.medonet.pl/produkty-spozywcze/substance-slodzace/sukraloza-co-to-jest-wla-

sciwosci-i-zastosowanie/q81b0er (stan na dzien 14.06.2022).